文部科学省 อ่านว่า Monbukagakusho หมายถึง Ministry of Education, Culture, Sports, Science and Technology (MEXT) เป็นกระทรวงของญี่ปุ่นที่รับผิดชอบดูแลการให้ทุนนี้

วัตถุประสงค์
Monbugakusho Scholarship คือทุนที่เดิมเรียกกันว่า ทุนมอนบุโช หรือ ทุนรัฐบาลญี่ปุ่นนั่นเอง ทุนนี้เป็นทุนให้เปล่ากับประเทศต่างๆ ใ็ห้นักศึกษาไปเรียนที่มหาวิทยาลัยในญี่ปุ่น เพื่อส่งเสริมการแลกเปลี่ยนระหว่างประเทศ ในด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรม อันจะช่วยส่งเสริมความเข้าใจดีต่อกันและกระชับความสัมพันธ์ระหว่างประเทศต่างๆ และญี่ปุ่นให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น

ประเภทของทุน
ทุนมอนบุโช แบ่งเป็น 7 ประเภท แต่ที่นักเรียนสายสามัญทั้งหลายสอบๆกันมากๆคือ Undergraduate (ปริญญาตรี) กับ Research Student (ปริญญาโท-เอก)

Undergraduate
ว่ากันว่า เมื่อก่อน ระดับปริญญาตรี ทุนนี้ให้ประมาณ 15 ทุน แต่เนื่องจากเด็กสละสิทธิ์กันมาก หรือไม่ก็นโยบายเปลี่ยน ทำให้ทุนระดับปริญญาตรีลดลงเหลือราวๆ 7-8 ทุน แบ่งเป็น 2 สายหลัก คือ ศิลป์ และ วิทย์ วิชาที่ต้องสอบคือ ภาษาอังกฤษ, คณิตศาสตร์ และวิชาแล้วแต่สาขาที่เลือก

Research Student
สำหรับระดับ Research Student จริงๆแล้วคำว่า Research Student คือ สถานะนักศึกษาที่ยัีงไม่ใช่นักศึกษาปริญญา (non-degree) สำหรับนักเรียนที่ได้ทุนมอนบุโช จะได้ไปเรียนภาษาที่ญี่ปุ่น และเข้าสังกัด lab โดยมีสถานะเป็น research student ก่อน แล้วจึงสอบเข้ามหาวิทยาลัย อย่างไรก็ตาม บางมหาวิทยาลัย ก็ยกเว้นให้ไม่ต้องสอบ รายละเอียดหาได้จากเวบของมหาวิทยาลัย หลังจากเข้าได้จึงจะมีสถานภาพเป็นนักศึกษาปริญญาโท หรือ เอก

ในระดับนี้ ก็มีการแบ่งสาขาเช่นกัน แต่แบ่งเป็น 3 สาขา โดยมีวิทยาศาสตร์ และแยกสังคมศาสตร์กับมนุษยศาสตร์ออกจากัน วิชาที่สอบก็ขึ้นกับสาขาที่เรียน และ้ ไม่อนุญาตให้เปลี่ยนสาขาในการศึกษาต่อ (คือ จบมาด้านใด ก็ต้องต่อด้านนั้น)

การสมัคร
การได้รับทุนมอนบุโชของ Research Student มี 2 วิธี คือ ได้ recommendation จากสถานทูตญี่ปุ่นในประเทศของตน หรือ ได้ recommendataion จากมหาวิทยาลัยในญี่ปุ่น

วิธีแรก ขึ้นกับสถานทูตในประเทศจะดำเนินการ ซึ่ง สำหรับประเทศไทย ใช้การสอบคัดเลือก
วิธีที่สอง โดยปกติแล้ว มหาวิทยาลัยจะให้ advisor ส่งรายชื่อคนที่จะขอทุนมา แล้วส่งไปให้ MEXT อนุมัติ ดังนั้น คนที่ได้ก็มักจะเป็นนักศึกษาที่อยู่ที่ญี่ปุ่นอยู่แล้ว และ prof. รู้จักฝีมือดี เ่ช่น เป็น Research Student ของ lab

Note : สถานทูตญี่ปุ่นประกาศรับสมัครผู้รับทุนสำหรับปีการศึกษา 2006 แล้ว ติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ http://embjp-th.org/th/jics/study.htm